Vai trò của cấp ủy, chính quyền đặc biệt là cấp huyện/thị nhiều nơi còn hạn chế, ỷ lại cấp trên, hoặc khoán cho ngành y tế, chưa huy động được sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự phối hợp liên ngành nhất là Công an, Y tế và LĐTB&XH.
Bên cạnh đó, vẫn còn tình trạng chưa thống nhất về nhận thức và áp dụng các qui định pháp luật đối với người nghiện ma túy ở một số địa phương. Việc áp dụng Luật phòng, chống ma túy, Luật xử lý vi phạm hành chính về qui định người nghiện ma túy bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc còn có sự xung khắc với quan điểm “nghiện là một bệnh não mãn tính cần được điều trị lâu dài” đã được qui định tại khoản 1 Điều 4 Nghị định số 90/2016/NĐ-CP, và Quyết định số 2596/QĐ-TTg ngày 27/12/2013 của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới công tác cai nghiện ma túy tại Việt Nam đến năm 2020.
Một số địa phương vẫn còn áp dụng xét chọn bệnh nhân tham gia điều trị dù việc này đã bị bãi bỏ bởi Nghị định số 90/2016/NĐ-CP; một số địa phương còn bắt bệnh nhân đang trong giai đoạn dò liều ra khỏi chương trình/đi cai nghiện bắt buộc do có xét nghiệm nước tiểu dương tính với chất dạng thuốc phiện là trái với quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định số 90/2017/NĐ-CP; một số còn có quan điểm nên đưa người nghiện ma túy vào cơ sở cai nghiện để làm sạch địa bàn...
Những vấn đề trên gây khó khăn cho người nghiện các các chất dạng thuốc phiện tham gia điều trị Methadone. Mặt khác, còn một số lượng không nhỏ người nghiện ma túy ngoài cộng đồng, chưa nằm trong danh sách có hồ sơ quản lý, nhưng họ còn e ngại khi tiếp cận điều trị Methadone do lo sợ bị lộ danh tính sẽ bị kỳ thị, sợ bị bắt đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc...
Công tác truyền thông về Methadone còn hạn chế. Công tác tuyên truyền vận động chưa quan tâm và đầu tư đúng mức. Các nội dung tuyên truyền còn nhiều hạn chế, chưa sâu rộng đến bệnh nhân, gia đình bệnh nhân và thậm chí còn có thông tin trái chiều về chương trình Methadone.
Bệnh nhân còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận và duy trì điều trị Methadone. Điều trị bằng Methadone là biện pháp điều trị lâu dài (thậm chí suốt đời), nên xuất hiện hiện tượng bệnh nhân bỏ trị do thiếu kiên trì. Một số bệnh nhân do ở khu vực miền núi, khoảng cách uống thuốc xa, đi lại khó khăn nên đã bỏ điều trị. Số liệu thống kê cho thấy, riêng 6 tháng đầu năm 2017 có thêm 9.813 bệnh nhân mới vào điều trị, số bệnh nhân đang điều trị không còn tham chương trình là 8.067 bệnh nhân. Trong đó 10 tỉnh, thành phố có số bệnh nhân bỏ trị cao nhất với tổng số 4.036 bệnh nhân, chiếm khoảng 50% tổng số bệnh nhân bỏ trị của toàn quốc.
Ngoài những khó khăn trên, vấn đề lớn hiện nay là khó khăn về nguồn lực. Các cơ sở điều trị Methadone chủ yếu lồng ghép vào cơ sở y tế và sử dụng nhân lực sẵn có của ngành y tế (trừ một số ít tỉnh có bố trí thêm nhân lực). Do vậy, nhiều địa phương việc bố trí cán bộ làm việc tại các cơ sở điều trị Methadone còn gặp nhiều khó khăn, số kiêm nhiệm nhiều, luân phiên nên chất lượng phục vụ chưa cao.
Bên cạnh đó, cơ sở điều trị Methadone phải làm việc 365 ngày/ năm, do đó cán bộ phải làm ngoài giờ nhiều, môi trường làm việc phức tạp, nhiều áp lực, nguy hiểm nhưng chế độ đãi ngộ không thỏa đáng. Điều này sẽ phần nào ảnh hưởng đến tinh thần, thái độ phục vụ và gắn kết với bệnh nhân.
Anh Minh
