(THCL) - Trung tâm Hành động Phát triển vì Cộng đồng (ACDC), Trung tâm Nâng cao Năng lực Cộng đồng (CECEM), Trung tâm Hội nhập và phát triển (CDI), Trung tâm Hỗ trợ Giáo dục và Nâng cao Năng lực cho Phụ nữ (CEPEW), Nhóm hợp tác Thúc đẩy Quản trị và Cải cách Hành chính công (GPAR) và Tổ chức Oxfam tại Việt Nam, vừa tổ chức Hội thảo chia sẻ kết quả tham vấn cộng đồng và đóng góp khuyến nghị cho bản Dự thảo Luật Đầu tư công.

Đầu tư công còn dàn trải, lãng phí
Những phát hiện bất ngờ
Kết quả tham vấn cho thấy, có sự khác nhau trong việc công khai minh bạch thông tin giữa các chương trình dự án đầu tư công 100% vốn ngân sách nhà nước và những công trình “Nhà nước và nhân dân cùng làm”.
Đối với những công trình đầu tư 100% từ ngân sách nhà nước, đặc biệt là những công trình do “cấp trên” (huyện và tỉnh) làm chủ đầu tư thì hầu như người dân không có thông tin về kế hoạch cụ thể, thiết kế công trình, dự toán và quyết toán chi phí. Các công trình: Con đường liên xã Đá Bạc – Bình Ba (Xuyên Mộc, Bà Rịa – Vũng Tàu), nước sạch tại xã Quy Hậu (Tân Lạc, Hòa Bình)… là những ví dụ điển hình về thực trạng này.
Người dân không chỉ không có thông tin về từng công trình đầu tư công cụ thể mà họ còn không nắm rõ được các thông tin về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của địa phương nói chung. Do đó, không có thông tin về kế hoạch đầu tư công hoặc không biết về chủ trương đầu tư, đặc biệt của cấp huyện và tỉnh.
Không địa phương nào cung cấp cho người dân các thông tin về địa chỉ mà người dân có thể đến tìm hiểu thêm thông tin cũng như đưa ra các ý kiến phản hồi liên quan đến các công trình, dự án đầu tư công…
350 cuộc phỏng vấn người dân, chính quyền và khảo sát một số công trình đầu tư công tại 4 tỉnh từ tháng 2 - 5/2014 bộc lộ rõ nhiều bất cập: Một số chương trình, dự án đầu tư công chưa thực sự sát với nhu cầu của người dân ở cấp cơ sở, cá biệt có những dự án mà kết quả thực hiện không đưa được vào cuộc sống; tính ưu tiên trong các hoạt động đầu tư chưa phù hợp với nguyện vọng của người dân; hiệu quả giám sát đầu tư công của cộng đồng vẫn còn ít nhiều hình thức, đặc biệt là đối với các chương trình, dự án đầu tư công 100% vốn ngân sách nhà nước.
Cần lắng nghe ở dân!
Ngược lại với những công trình đầu tư 100% từ ngân sách nhà nước, những công trình “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, có đóng góp của người dân về sức lao động, tiền mặt hay hiến đất… thì người dân có thông tin đầy đủ về dự toán, thiết kế và quyết toán công trình; người dân hài lòng về chất lượng và hiệu quả của công trình. Ông Đặng Mai Sơn, Phó bí thư tỉnh đoàn tỉnh Hòa Bình cho biết: “Khi có người dân tham gia, công trình đảm bảo chất lượng hơn, họ có trách nhiệm duy tu, bảo dưỡng công trình. Cái gì xuất phát từ nhu cầu của người dân, lắng nghe người dân, có được sự đồng thuận của dân thì sẽ đạt hiệu quả cao”.
Bà Lê Kim Dung, Đại diện tổ chức Oxfam tại Việt Nam nhận định: “Việc xây dựng và ban hành một đạo luật riêng biệt trong lĩnh vực này là một chủ trương đúng đắn và nhằm kịp thời nâng cao hiệu quả của các hoạt động đầu tư công… Trong đó, sự tham gia và giám sát của người dân vào các hoạt động đầu tư công, bao gồm việc xây dựng chủ trương, kế hoạch đầu tư công và thực hiện chương trình, dự án đầu tư công, sẽ góp phần vào việc mang lại sự hài lòng của người dân và đảm bảo hiệu quả đầu tư công”.
Một đại biểu đến từ Nam Định tỏ lòng: “Tôi thiết tha đề nghị với Quốc hội, Chính phủ hãy giảm tối đa thất thoát đầu tư công. Dù đầu tư ở cấp vĩ mô hay nhỏ hơn cũng nên thông qua phương tiện thông tin đại chúng để dân biết. Các công trình nhà nước và nhân dân cùng làm cần công khai, minh bạch và hạn chế những thuật ngữ dân không hiểu”.
Gia Linh
í

Trung tâm Hành động Phát triển vì Cộng đồng (ACDC), Trung tâm Nâng cao Năn

















